Na początku XX w. salezjanie pochodzący z Polski kształcili się w Turynie. Tak było do roku 1905, kiedy to w Daszawie (obecnie Ukraina) powstał pierwszy salezjański ośrodek studiów filozoficznych na ziemiach polskich. Jednak ze względu na trudne warunki trzeba było go przenieść do Radnej na Słowenii, gdzie funkcjonował aż do roku 1917. Potem na krótko został przeniesiony do Pleszewa pod Krakowem, aby w końcu od 1918 znaleźć swoje stałe i właściwe miejsce w Krakowie, w nabytej przez salezjanów posiadłości hrabiego Łosia (stąd popularna jego nazwa „Łosiówka"), gdzie istnieje po dzień dzisiejszy. Przed przybyciem salezjanów na Łosiówkę, znajdował się tu renesansowy zameczek, który wraz z zabudowaniami stanowił folwark królewski. Według lokalnych podań folwark ten połączony był podziemnym korytarzem z zamkiem na Wawelu. Tu podobno król Henryk Walezy kazał zakopać skarb królewski i stąd jakoby w czerwcu 1574 r. uciekł do Francji.

Po nabyciu przez salezjanów Łosiówki, sam budynek musiał być dość gruntownie wyremontowany i w znacznym stopniu przebudowany, rozbudowę gmachu seminaryjnego ukończono dopiero w 1935 r. Od początku Łosiówka byka przewidywana na miejsce studiów filozoficznych, z możliwością kształcenia tu także chłopców, którzy dopiero zamierzali wstąpić do Zgromadzenia (aspirantat). W tym celu zorganizowano tutaj „Gimnazjum Męskie im. św.. Franciszka Salezego, które było szkołą średnią na prawach państwowych Natomiast studia teologiczne polscy salezjanie odbywali nadal w Turnie. Gdy jednak wybuchła I wojna światowa i wyjazd do Włoch stał się niemożliwy, zorganizowano dla nich studia w Oświęcimiu (1916 r.). Uczyli się w nim nie tylko klerycy różnych narodowości: Polacy, Niemcy, Słoweńcy, a także Włosi. W Oświęcimiu nie było jednak dobrych warunków dla prowadzenia seminarium, gdyż oprócz kleryków przebywało tam ponad 300 chłopców ucząc się w szkole zawodowej i mieszkając w zakładzie. Dlatego w 1931 r. ostatecznie przeniesiono teologię do Krakowa na Łosiówkę, zaś Instytut Filozoficzny został przeniesiony do niedawno nabytego zakładu w Marszałkach (poznańskie).

Studiowanie teologii w Krakowie było bardzo korzystne, zarówno ze względu na położenie (z dala od zgiełku miasta a równocześnie w niewielkiej odległości od jego centrum, z pięknym widokiem na Wawel, na Salwator z zabytkowym klasztorem Sióstr Norbertanek, na wzgórze bielańskie i Kopiec Kościuszki), jak również z uwagi na istniejący na Uniwersytecie Jagiellońskim wydział teologiczny, na który klerycy uczęszczali na seminaria naukowe. W ten sposób mogli oni po święceniach kapłańskich uczyć młodzież w szkołach, których salezjanie coraz więcej otwierali. Pierwszych święceń kapłańskich na Łosiówce udzielił ksiądz biskup Stanisław Rospond, 29 czerwca 1933 roku. Otrzymało je wówczas 11 diakonów, którzy jako pierwsi rozpoczęli swoje studia teologiczne na Ziemi Polskiej w Oświęcimiu.

Wybuch II wojny światowej spowodował ewakuację całego seminarium. 3 września 1939 roku wszyscy księża i klerycy opuścili Łosiówkę i udali się na wschód do zakładu w Drohowyżu, jednak z powodu zawieruchy wojennej nie dotarli tam. Powoli więc zaczęli wracać na Łosiówkę. Wkrótce dołączyli do nich jeszcze klerycy ze studentatu filozoficznego z Marszałek i nowicjusze z Czerwińska. Pomimo ciężkich warunków, życie seminaryjne płynęło spokojnie, między innymi dzięki zapobiegliwości i poświęceniu Sióstr Córek Maryi Wspomożycielki, które przy końcu stycznia 1940 roku przybyły na Łosiówkę. W listopadzie 1940 roku Niemcy chcieli zabrać dom seminaryjny na cele wojskowe, jednak dzięki staraniom ówczesnych przełożonych zarówno w Polsce jak i zagranicą, nie tylko budynek ocalał, ale także uzyskano pozwolenie na prowadzenie wykładów podczas okupacji. Niestety, nie obeszło się bez strat. W dniach 20 23 maja 1941 r., Niemcy wywieźli z Łosiówki i z parafii Dębnickiej 11 księży do obozu w Oświęcimiu, gdzie prawie wszyscy zginęli śmiercią męczeńską. Wśród nich był również bł ks. Józef Kowalski. Fakt ten nie spowodował jednak likwidacji seminarium. Wręcz przeciwnie, w nowym roku akademickim 1941/42, przybyło 14 nowych kleryków, do których dołączyli jeszcze klerycy ze Zgromadzenia Księży Chrystusowców oraz Zmartwychwstańców, którzy na Łosiówce znaleźli schronienie i możliwość kontynuowania studiów seminaryjnych.

Po uzyskaniu przez Polskę w marcu 1945 r. niepodległości, na Łosiówkę przybyto dalszych 30 kandydatów. Niestety, niedługo potem znów zaczął się trudny czas dla Zgromadzenia i Seminarium. Władze komunistyczne zaczęły likwidować nasze zakłady. Wskutek tego wielu powojennych nowicjuszy tam przebywających, przybywało na Łosiówkę, która pękała w szwach, nie mogąc wszystkich pomieścić. Dlatego dnia 5-go września 1951 roku, Instytut Teologiczny musiał zostać przeniesiony z powrotem do Oświęcimia, pozostawiając miejsce liczniejszemu od siebie Instytutowi Filozoficznemu, który wówczas liczył 82 kleryków. Dodatkowym powodem takiej decyzji była obrona Zakładu oświęcimskiego, który jako Wyższe Seminarium Duchowne miał większą szansę uniknięcia likwidacji. Stan taki nie trwał jednak długo, bo już w 1956 roku, po tzw. przemianach październikowych Teologia znów wróciła do Krakowa. Jej stan liczebny był nieco zmniejszony, gdyż teolodzy z Inspektorii Północnej, nie przybyli już na Łosiówkę, udając się z Oświęcimia do własnego erygowanego dnia 4-go lipca 1952 roku – Instytutu Teologicznego w Lądzie (koło Poznania).

W 1959 roku na Łosiówce nastąpiło połączenie Instytutu Teologicznego z Filozoficznym, który z powrotem przeniósł się z Oświęcimia do Krakowa. Wszystkich alumnów na sześciu latach studiów było wówczas 56 (26 filozofów i 30 teologów). Przełom lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych zaznaczył się dość znacznym spadkiem powołań. Niektóre kursy liczyły zaledwie po trzech, czterech alumnów. Od roku 1972 przybywają na Łosiówkę klerycy z zakonu Ojców Kamilianów. którzy tu mieszkają i uczą się aż do roku 1980. W roku 1975 przybywa na Łosiówkę po studiach w Rzymie Ksiądz Doktor Adam Śmigielski (obecny biskup diecezji sosnowieckiej), obejmując funkcję dyrektora i rektora seminarium. Za jego kadencji zostało przeprowadzonych szereg prac inwestycyjnych, m.in. gruntowna odnowa kaplicy seminaryjnej, remont kaplicy zewnętrznej, budowa budynku gospodarczego, wstępny projekt nowego gmachu seminaryjnego, porządkowanie terenu wokół seminarium.

Z roku na rok wzrastała liczba studentów, tak że w ostatnim roku kadencji rektorskiej ks. Śmigielskiego łącznie było 49 kleryków, wliczając w to 3 z zakonu oo. Kamilianów oraz 10 juniorzystów, tzn. profesów czasowych po nowicjacie, którzy mieszkając w seminarium, kontynuowali naukę w zakresie szkoły średniej w liceach państwowych. Jeszcze więcej kleryków było na Łosiówce za kadencji następcy ks. Śmigielskiego na stanowisku rektora, ks. dr Mirosława Kokota, który objął tę funkcję w roku akademickim 1980/81. Wszystkich kleryków było wówczas 74, natomiast grono wykładowców liczyło 25 osób. Po podziale proporcje przestawiały się następująco: 33 kleryków z inspektorii wrocławskiej i 41 z krakowskiej. Po sześciu latach, w roku akademickim 1985/86, grono profesorskie wzrosło do 34 osób, a kleryckie do 122 (49 z inspektorii wrocławskiej, a 73 z krakowskiej). Jesienią 1983 roku, pod kierunkiem ówczesnego administratora seminarium ks. Józefa Talika, rozpoczęła się budowa nowego gmachu seminaryjnego. Na Łosiówce było wówczas 122 kleryków i 23 juniorzystów. Dla tych ostatnich została utworzona w roku 1982 nowa wspólnota p.w. św. Dominika Savio, licząca 32 współbraci. Natomiast w 1989 roku została utworzona wspólnota filozoficzna p.w. św. Jana Bosko, oddzielona od wspólnoty teologicznej pw. Niepokalanego Poczęcia NMP Od 1991 roku nasze seminarium zaczyna przybierać charakter międzynarodowy, gdyż zaczynają w nim studiować klerycy salezjańscy z zagranicy. Najpierw przyjechało ich dwóch z Odessy (Ukraina), a potem przybywało ich coraz więcej z Białorusi, z Rosji, Gruzji i Litwy. Obecność współbraci z zagranicy nadaje naszemu seminarium charakter międzynarodowy mobilizując je do większej troski o salezjański charakter formacji oraz uwrażliwiając na wartość i różnorodność kultur, które odgrywają ważną rolę w nowej ewangelizacji.Ważna do odnotowania w historii naszego Seminarium jest współpraca z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim oraz Papieską Akademią Teologiczną w Krakowie, do której zostało ono afiliowane w 1991r.. Stworzyło to możliwość obrony prac magisterskich przez naszych diakonów, a naszym profesorom dało sposobność do pracy naukowej i zdobywania stopni naukowych.

W tym krótkim rysie historycznym widać ogrom wysiłków i wielkiej troski naszych poprzedników o dobre przygotowanie młodych polskich salezjanów do pracy dla młodzieży. To dzięki ich wielkiemu samozaparciu i niezłomnej wierze, Łosiówka przetrwałe najcięższe próby

i stała się macierzystym domem formacyjnym dla całej salezjańskiej Polski. Stąd wyszło wielu wybitnych Salezjanów, którzy przyczynili się do rozpowszechnienia systemu wychowawczego księdza Bosko w Polsce i za granicą. Świadomi ich zasług, a jednocześnie nowych potrzeb, chcemy dalej kontynuować to dzieło i wraz z naszymi współpracownikami i dobrodziejami, wprowadzić je w nowe stulecie.

One thought on “Historia WSDTS”

  1. Jerzy Kupczyk

    Niech Pan Was wspomaga i Wam Błogosławi a Św. Jan Bosko niech daje Wam ciągle swojego ducha.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *